Հոդվածը ներկայացնում է Ավետիք Իսահակյանի արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է հայ գրողը պատմական և առասպելական կերպարներին բարձրացնում հոգևոր և գոյաբանական որոնման համամարդկային հարթակ։Համեմատական մոտեցմամբ բացահայտվում է պատմությունների ներքին խոր միասնությունը՝ Լիլիթը, Սաադին, Խայամը, Չինգիզ խանը և Լի-Թայի-Պոն, որոնք յուրովի արտացոլում են գեղեցկության, հավատի և մարդկային կյանքի բռնկման ու մարման թեմաները։Հետազոտությունը շեշտում է Իսահակյանի ձգտումը՝ հաշտեցնելու մարդկայինի ու աստվածայինի, նյութի ու հոգու, Արևելքն ու Արևմուտքը ներդաշնակ և համընդհանուր աշխարհայացքի մեջ։Այսպիսով, հոդվածը նրա ստեղծագործությունները ներկայացնում է որպես միստիկ և միջմշակութային մտորում, որտեղ պատմությունը վերածվում է քաղաքակրթությունների և մարդկային հոգևոր արժեքների միջև երկխոսության դաշտի։

Բանալի բառերԱստված Սաադիի վերջին գարունը Օմար Խայամի վեճն Աստծու հետ Չինգիզ խանը Լի-Թայի-Պո Վավա Սարգիս Խաչատրյան Մետերլինկ «Կորուսյալ դրախտ» Հաֆեզ արևելյան գրական ժառանգություն աստվածային լռություն Ռիլկե Հյուգո միստիցիզմ Բոդլեր մարդկային վիճակ

Իվան Բունինի արձակն աչքի է ընկնում բնապատկերների բացառիկ վարպետությամբ: «Կովկաս» պատմվածքում բնապատկերը դառնում է հերոսների ներքին դրամայի բեմականացումը, պարբերաբար խոսում է կերպարների փոխարեն: Բունինյան Կովկասն օժտված է խոր երկակիությամբ. այն դրախտ է և ինքնակամ աքսոր, Եդեմական պարտեզ, բայց և գիշերային անտառի «գերեզմանային», դարանած ներկայություն: Ինքնատիպ բնապատկերների շնորհիվ՝ Իվան Բունինը ստեղծում է տարաշխարհիկի իր պոետիկան: Զուգադրելով պատմվածքի հայերեն և ֆրանսերեն թարգմանությունները՝ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս՝ ինչ ոճական հնարքների շնորհիվ է բնության պարզ նկարագրությունը վերածվում արվեստագետի եզակի կտավի, ինչպես են ինքնատիպ շարահյուսական կառույցները դառնում կովկասյան բնապատկերի ռիթմն ու մեղեդին: Հոդվածը խորհրդածություն է եզակիության առարկայական նշանների և դրանց վերստեղծման բազմաբարդ գործընթացի մասին թարգմանական արարում: Հետևելով հայ և ֆրանսիացի թարգմանիչների լուծումներին՝ այն ցույց է տալիս՝ ինչ ոճական և բովանդակային հետևանքներ կարող են ունենալ գեղարվեստական պատկերի սրբագրումները և շարահյուսական միջամտությունները թարգմանական գործընթացում:

Բանալի բառերբնապատկեր հիպոտիպոզ աքսոր դրախտ գեղարվեստական համարժեքություն գեղարվեստական պատկերի պարզաբանում շարահյուսական միջամտություն