Կարեն Խուրշուդյան - ՀԱՅ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՊՈԵԶԻԱՆ և ՖՐԱՆՍԻԱԿԱՆ ՍՅՈՒՐՌԵԱԼԻՍՏԱԿԱՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ
Լեզուն՝
Հայերեն
Հոդվածը քննում է հայ ժամանակակից պոեզիայի՝ մասնավորապես Հովհաննես Գրիգորյանի և Վարդան Հակոբյանի ստեղծագործությունների կապը ֆրանսիական սյուրռեալիստական ավանդույթի հետ։ Վերլուծությունը բացահայտում է թեմատիկ և գեղարվեստական ընդհանրությունները՝ ինչպես սիրո, հիշողության, երազի և լեզվական ազատության ոլորտներում։ Գրիգորյանի պոեզիան առանձնանում է հույզերի մերկությամբ և լռության ուժով, մինչդեռ Հակոբյանի գործերում սերը վերածվում է երազատես սիմվոլիզմի՝ միահյուսելով իրականությունն ու ենթագիտակցականը։ Ֆրանսիացի սյուրռեալիստներ Էլյուարը, Արագոնը, Ապոլիները, իրենց ստեղծագործություններում սերը ներկայացնում են որպես լեզվական և գաղափարական տարածություն։ Հայ բանաստեղծները՝ ներշնչված այդ ավանդույթից, ձևափոխում են այն՝ հիմնվելով ազգային մշակութային և պատմական փորձառությունների վրա։ Հոդվածը եզրակացնում է, որ հայ ժամանակակից պոեզիան հանդես է գալիս որպես ինքնատիպ ավանգարդ՝ համադրելով համամարդկային թեմաները ազգային շեշտադրումներով։
Բանալի բառերհայկական պոեզիա ֆրանսիական սյուրռեալիզմ Հովհաննես Գրիգորյան Վարդան Հակոբյան սիմվոլիզմ սյուրռեալիստներ ազգային շեշտադրումներ
Մարինա Ֆարամազյան - Ձայնը որպես հետսիմվոլիստական պոետիկայի տարր Սաշա Սոկոլովի «Դպրոց հիմարների համար» վեպում
Լեզուն՝
Русский
Հոդվածում ուսումնասիրվում է ձայնի դերը որպես արվեստական արտահայտման հիմնարար միջոց՝ Սաշա Սոկոլովի «Դպրոց հիմարների համար» վեպում, սիմվոլիզմի էստետիկական սկզբունքների հետ նրա շարունակականության տեսանկյունից։ Սոկոլովի ստեղծագործությունը ավանդաբար համարվում է 20 րդ դարի վերջին քառորդում ռուսական գրականության պոստմոդեռնիզմի գագաթնակետը։ Սակայն վեպի պոետիկան կառուցված է բարդ իմաստային համակարգի վրա և հարուստ է ձայնային սպեկտրի շերտավորված, բազմաթիվ սիմվոլիկ պատկերներով, որոնք ցույց են տալիս շարունակականություն սիմվոլիզմի ավանդույթների հետ։ Հոդվածի նպատակն է գնահատել, թե ինչքանով են սիմվոլիզմի արվեստական կոդերը ազդել Սոկոլովի ստեղծագործության վրա՝ տեքստի ձայնային կազմակերպման վերլուծության միջոցով։ Կիրառված մեթոդներն են սեմիոտիկ և կոնտեքստային վերլուծությունները։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ վեպի ձայնային պատկերները՝ մելոդիկությունը, հնչյունական աշխատանքը հնչյունամասերի հետ, մետրիկական անընդհատությունը, չչոցը՝ կազմում են ինքնուրույն իմաստային համակարգ, որն արմատած է Անդրեյ Բելիի և Կոնստանտին Բալմոնտի պոետիկայում։ «Հետսիմվոլիզմ» տերմինը ներմուծվում է վեպի ժանրային դասակարգումը ճշտելու նպատակով։ Եզրակացությունն այն է, որ «Դպրոց խելագարների համար» վեպի ձայնային կազմակերպությունը ոչ միայն ոճական միջոց է, այլև՝ սիմվոլիստական ավանդույթում արմատած հիմնարար կառուցողական սկզբունք։
Բանալի բառերՍաշա Սոկոլով «Դպրոց հիմարների համար» սիմվոլիզմ հետսիմվոլիզմ մելոդիկություն ձայնային պատկեր մետրիկական անընդհատություն Անդրեյ Բելի
Մարինա Ֆարամազյան - Հնչյունը որպես պոստսիմվոլիստական պոետիկայի տարր Սաշա Սոկոլովի՝ «Հիմարների դպրոցը» վեպում
Լեզուն՝
Русский
Հոդվածը ուսումնասիրում է հնչյունի նշանակությունը որպես արվեստական արտահայտման հիմնարար միջոց «Հիմարների դպրոցը» վեպում՝ դիտարկելով այն սիմվոլիզմի էստետիկական սկզբունքների ժառանգության տեսանկյունից։ Ս. Սոկոլովի ստեղծագործությունը ավանդաբար դիտարկվում է որպես XX դարի վերջին քառորդում ռուսական գրականության պոստմոդերնիզմի գագաթնակետ։ Սակայն վեպի պոետիկան կառուցված է բարդ սեմանտիկական համակարգի վրա և հարուստ է հնչյունային սպեկտրի շերտավորված սիմվոլական պատկերներով, որը հայտնաբերում է սիմվոլիզմի ավանդույթների ժառանգությունը։ Հոդվածի նպատակն է իմաստավորել սիմվոլիզմի արվեստական կոդերի ազդեցության աստիճանը Ս. Սոկոլովի ստեղծագործության վրա՝ տեքստի հնչյունային կազմակերպության վերլուծության միջոցով։ Կիրառվում են սեմիոտիկական և կոնտեքստային վերլուծության մեթոդներ։ Ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տալիս, որ վեպի հնչյունային պատկերները՝ երաժշտականությունը, բաղլակի հետ աշխատանքը, մետրիկական անընդհատությունը, չղչոցը՝ ձևավորում են ինքնուրույն սեմանտիկական համակարգ, որն առաջանում է Անդրեյ Բելիի և Կոնստանտին Բալմոնտի պոետիկայից։ «Պոստսիմվոլիզմ» եզրույթը ներմուծվում է վեպի ժանրային դասակարգման ճշգրտման նպատակով։ Եզրակացության ենք գալիս, որ «Հիմարների դպրոցը» վեպի հնչյունային կազմակերպությունը ոչ թե ուղղակի ոճական ընդունելիություն է, այլ հիմնարար կառուցողական սկզբունք, որն առաջանում է սիմվոլիստական ավանդույթից։
Բանալի բառերՍաշա Սոկոլով «Հիմարների դպրոցը» վեպ սիմվոլիզմ պոստսիմվոլիզմ երաժշտականություն հնչյունային պատկեր մետրիկական անընդհատություն
