Վահե Արսենյան - ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ՓԱՌԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՇԵՔՍՊԻՐԻ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ
Լեզուն՝
Հայերեն
Սույն հոդվածի շրջանակներում մենք ուսումնասիրել ենք Շեքսպիրի ողբերգություններում ուժի և փառասիրության թեման։ Շեքսպիրի ողբերգությունները մարդկային բնույթի մութ կողմերի մանրամասն ուսումնասիրություններ են, որոնք շոշափում են այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են փառասիրությունը, իշխանությունը, դավաճանությունը և մարդկային թերությունների անխուսափելի հետևանքները։ Այս պիեսների կենտրոնում հաճախ գտնվում է ողբերգական հերոսը՝ բարձր կարգավիճակ ունեցող կերպարը, որն ունի ճակատագրական թերություն, որը և հանգեցնում է նրա անկմանը։ Այս թերությունը, լինի դա փառասիրություն, նախանձ, թե գոռոզություն, հիմք է հանդիսանում ինչպես կերպարի, այնպես էլ վերջինիս միջավայրի քայքայման համար։ Հիմնական տեքստերը և տեսական մոտեցումները վերլուծելով՝ սույն հոդվածը նպատակ ունի բացահայտել ուժի և փառասիրության հիմքում ընկած դինամիկան՝ ուսումնասիրելով դրանց դերը բնավորության ձևավորման, հակամարտությունների զարգացման և, ի վերջո, պատմության ընթացքը որոշելու գործում։ Սույն ուսումնասիրության միջոցով մենք ավելի խորը պատկերացում ենք կազմում այն մասին, թե ինչպես են այս ուժերը շարունակում ազդել մեր աշխարհի վրա այսօր՝ հիշեցնելով մեզ ձգտումների և բարոյականության միջև հավերժական պայքարի մասին։
Բանալի բառերՇեքսպիր իշխանություն Մակբեթ փառասիրություն ողբերգություն գերիշխանություն ուժ հեղինակություն սուպեր էգո Արքա Լիր
Վահե Արսենյան - Շեքսպիրյան բեմից մինչև էկրան. դրամատուրգիայի, լեզվի և սիմվոլիզմի փոխակերպումը Կառլո Կարլեյի «Ռոմեո և Ջուլիետ» պիեսում
Լեզուն՝
English
Այս անգամ մեր ուսումնասիրության թեման Վիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ» պիեսի և դրա դասական ոճի էկրանավորումներից մեկի՝ Կառլո Կառլեյի համանուն ֆիլմի համեմատական վերլուծությունն է։ Մեր առջև դրված խնդիրը համապարփակ լուծելու համար ֆիլմը կվերլուծենք համեմատելով Շեքսպիրի բնօրինակ ստեղծագործության հետ, միևնույն ժամանակ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Շեքսպիրի դրամատուրգիական բացառիկ ձեռագրին, բանալի տեսարաններին, ծպտյալ և ակներև խորհրդանիշներին, բառախաղերին և երկիմաստություններին, որոնք հնչում են ինչպես գլխավոր կերպանների բերաններով, այնպես էլ երկրորդական կերպարների։ Երկրորդական կերպարների կերպավորումը կարելի է համարել Շեքսպիրի ստեղծագործությունների կինոէկրանավորումների աքիլեսյան գարշապարը։ Այդ կերպարների խոսքն ու վարքը հաճախ է անտեսվում ռեժիսորների կողմից, ինչի արդյունքում շեքսպիրյան կարևորագույն ուղերձներն ու հատկապես թաքնված խորհրդանիշները դուրս են մնում ֆիլմերից։ Կառլո Կառլեյի «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ը, որ նկարահանվել է 2013 թ․-ին և մինչ այժմ ֆիլմի դասական վերջին էկրանավորումն է։ Երկխոսությունների տեքստի առումով այն բավականաչափ շեղվում է Շեքսպիրի բնագրից և հնարավորինս պարզեցնում է շեքսպիրյան երկխոսությունները, ինչը ֆիլմը ավելի մատչելի է դարձնում կինոդիտողի համար։
Բանալի բառերկինոխորհրդանիշ երկիմաստություն երկրորդական կերպար ծպտյալ խորհրդանիշ էրոս տանատոս էկրանավորում սեռականություն Ձեֆիրելի Շեքսպիր բառախաղ բանալի տեսարան
