Մեր ուսումնասիրության առարկան Գագիկ Սարոյանի «Այլածաղկում» 2018 և «Այլ» 2024 բանաստեղծական ժողովածուներն են: Ուսումնասիրության նպատակն է գիտականորեն արժևորել Սարոյանի բանաստեղծական ժողովածուները՝ ի ցույց դնելով արդիականությունը: Մեր հիմնական խնդիրն է բացահայտել բանաստեղծական ժողովածուների գաղափարական ուղղվածությունը՝ պոետի քաղաքացիական կեցվածքով պայմանավորված, ինչպես նաև արվեստի և վարպետության հարցերը: Հոդվածը գրելիս հիմնականում առաջնորդվել ենք վերլուծական արժեբանական և հերմենևտիկայի մեթոդներով: Հոդվածում վերլուծել ենք հիշյալ ժողովածուների գաղափարական և գրական-գեղարվեստական առանձնահատկությունները, խորհրդաբանական նշանակությունը, մասնավորապես անդրադարձել ենք այլի//ուրիշի փոխաբերությունը բանաստեղծի պոետական համակարգում: Վերլուծության ընթացքում հանգել ենք այն եզրակացության, որ գործ ունենք միևնույն հեղինակի տարբեր ժողովածուների հետ, որոնք պայմանավորված են երկրի քաղաքական իրավիճակի և հեղինակի հոգեվիճակի փոփոխություններով: «Այլածաղկում» գրքում ներկայացված է երկրի ծաղկումը, իսկ «Այլ» գրքում՝ պատերազմը՝ իր դաժան հետևանքներով, որոնցով էլ պայմանավորված են երկու գրքերի ոճական, գաղափարական, ինչպես նաև հեղինակի տրամադրության փոփոխությունները:

Բանալի բառերԳագիկ Սարոյան գաղափարագեղարվեստական համակարգ այլ//ուրիշ խորհրդաբանություն պոեզիայի շրջապտույտ բազմաձայնություն նշանագիտական խորհուրդ:

Հոդվածում ուսումնասիրվում է Զահրատի պոեզիայի խորհրդապատկերային համակարգը՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով առօրյա առարկաների, բնության երևույթների, կենդանիների, տարածական պատկերների և գրական-մշակութային հղումների խորհրդանշական գործառույթները։ Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Զահրատի բանաստեղծական աշխարհում հողը, ջուրը, պատը, տունը, հայելին, գունդը, լույսը, երկինքը, կենդանիներն ու կենցաղային առարկաները դուրս են գալիս իրենց ուղղակի նշանակությունից և վերածվում հոգեբանական, գոյաբանական, ազգային ու սոցիալական իմաստներ կրող խորհրդապատկերների։Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Զահրատի բանաստեղծական մտածողության «փոքր ձև–մեծ իմաստ» սկզբունքին, որի շնորհիվ կարճ և թվացյալ պարզ տեքստերը ձեռք են բերում իմաստային մեծ խտություն։ Ուսումնասիրվում են նաև ինքնության, ինքնօտարման, հիշողության, կյանքի ու մահվան, ազգային պատկանելիության և սոցիալական անհավասարության թեմաները։Հոդվածում կարևոր տեղ է հատկացվում միջտեքստայնությանը։ Զահրատի ստեղծագործական երկխոսությունը Մաշտոցի, Կոմիտասի, Պետրոս Դուրյանի, Հակոբ Պարոնյանի, Պարույր Սևակի, Համո Սահյանի, Սայաթ-Նովայի և այլ հեղինակների հետ դիտարկվում է որպես գրական ավանդույթի վերաիմաստավորման և ժամանակակից համատեքստում շարունակականության ապահովման միջոց։ Արդյունքում Զահրատի պոեզիան ներկայացվում է որպես առօրյա իրականությունից դեպի փիլիսոփայական, ազգային և համամարդկային ընդհանրացում տանող ինքնատիպ գեղարվեստական համակարգ։

Բանալի բառերԶահրատ արևմտահայ պոեզիա խորհրդապատկեր խորհրդապատկերային համակարգ պատկերամտածողություն պոետիկա միջտեքստայնություն ինքնություն ինքնաճանաչում ինքնօտարում հող ջուր պատ տուն հայելի լույս կենդանիների խորհրդաբանություն առարկայական աշխարհ հումոր երգիծանք հումանիզմ ազգային հիշողություն գոյաբանական խնդիրներ գրական ավանդույթ միջարվեստայնություն։